تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸ - ۱۳:۲۶

برای رفع تكدي‌‌گری چه باید کرد؟

ساسان حیدرپور | فعال رسانه و پژوهشگر اجتماعی

تكدي‌‌گری، آبستنی برای آسيب‌‌های اجتماعی

تكدي‌‌گری، آبستنی برای آسيب‌‌های اجتماعی
تكدي‌‌گری در خود تمامي آسيب‌‌های اجتماعي را يدك مي‌‌كشد و اگر علل و عوامل آن برطرف شوند ، بسیاری آسيب‌‌های اجتماعی از جامعه حذف و يا كم‌‌رنگ خواهد شد.


دشمن از دو جبهه ايران را مورد حمله قرار داده است؛ يكی حوزه‌‌ي رسانه و ديگری حوزه‌‌ی اقتصادی. حمله‌‌ی دشمن از راه رسانه، فقر معنوی را به دنبال خود دارد و هجمه‌‌ی اقتصادی، فقر مادي را به دنبال خواهد داشت. یکی از ثمرات  فقر، تكدي‌‌گري است. بي‌‌شك پدافند هوشمند نسبت به اين دو نوع هجمه، تكدي‌‌گري را در جامعه كاهش خواهد داد.

به عنوان مثال، اعتياد باعث روانه شدن معتادينِ متكدي بسياري در جامعه شده است؛ از طرفي بعضي از متكديان اقدام به فروش مواد مخدر، مشروبات الكلي و ترويج روسپي‌‌گري مي‌‌نمايند و خود مولد آسيب‌‌هاي اجتماعي ديگر مي‌‌شوند؛ به اين نوع تكدي‌‌گري، تكدي‌‌گري پوششي مي‌‌گويند.


در نگاه اول، ما مي‌‌پنداريم فقط كساني كه دست دراز کرده و طلب مال مي‌‌كنند متكدي هستند؛ ولي در واقع تكدي‌‌گري بسيار گسترده است؛ به عنوان نمونه مي‌‌توان به در راه ماندگان، كودكان متكدي، متكديان توان‌‌خواه و شبه‌‌متكديان اشاره نمود. شبه متكديان دسته‌‌اي از متكديان هستند كه در مقابل متاعی ناچيز طلب مال مي‌‌کنند. از اين قشر افراد مي‌‌توان به روسپي‌‌ها، كولي‌‌ها، فال‌‌گيرها و بازيافت جمع‌‌كن‌‌ها اشاره نمود. روسپي‌‌گري بنياد خانواده را به عنوان اولين كانون شكل‌‌گيري شخصيت افراد تخريب و فساد و فحشا را در جامعه ترويج مي‌‌نماید؛ بازيافت جمع‌‌كن‌‌ها چهره‌‌ي شهر را خراب مي‌‌كنند و بهداشت جامعه را به خطر مي‌‌اندازند.

تكدي‌‌گري آبستنی برای آسيب‌‌هاي اجتماعي - ساسان حیدرپور - این صدا


شكل‌‌گيري كودك متكدي يا كودك كار نشاط و شادابي كودك را مي‌‌گيرد، انگيزه‌‌ها و هدف‌‌هاي والاي او را پژمرده می‌‌کند، عزت نفس و اعتماد به نفس او را مي‌‌كُشد و اين موضوع سبب مي‌‌شود كه آينده كودك و به دنبال آن، آينده جامعه با تهديدي جدي روبرو شود.

اما برای اینکه تكدي‌‌گري رفع شود باید روش‌‌های زیر را به کار برد :


١- طرح كفيل : به جاي اينكه به متكديان بسياری کمک كنيم، يك متكدي را انتخاب کرده و به او بسیار کمک کن؛ نخست ارتباط قلبي با او بر قرار نماييم؛ سپس ضمن استعداديابيِ او، مسير صحيح توانمندسازي را از همان ابتدا به وی آموزش دهيم و تا كارآفرين شدن و يا حتي نخبه شدن، يار و ياورش باشيم. زیر نظر يك سامانه‌‌ي هوشمند، اين فعاليت را ضمن فيلترينگ روحي و پايش هوشمند، مورد هدايت و راهبري ملي قرار دهيم و براي كساني كه به اين امر اهتمام مي‌‌ورزند امتيازات ويژه‌‌اي قائل شویم؛ از مسير و روند اصلاح شخص متكدي حتي با تلفن همراه فيلم بگيريم و در نهايت اين فيلم‌‌ها را براي یکديگر به اشتراك بگذاريم و در جشنواره‌‌هاي دائمي و سيار، برترين‌‌ها را انتخاب نموده و مورد تجليل قرار دهيم.


٢- توانمندسازي : در راستاي توانمندسازي افراد به منظور پيشگيري يا اصلاح فرد آسيب‌‌دیده، کارهایی را سرلوحه‌‌ي اقدامات خود قرار دهيم. استعداديابي افراد، دادن مشاوره‌‌هاي لازم كارآفريني، برگزاري كارگاه‌‌هاي آموزشي كارآفريني مخصوصاً مشاغل خانگي يا شغل‌‌هايی روی بستر ديجيتال از جمله فروشگاه اينترنتي، آموزش نحوه‌‌ي اخذ مجوز و تسهيل در اخذ مجوز‌‌، آموزش نحوه‌‌ي ثبت ايده و اختراع يا طرح، همياري و همكاري در راستاي تبديل ايده‌‌ي شخص به محصول و تجاري‌‌سازي آن در بستر سيستم يكپارچه‌‌ي اقتصاد ملي و تأمين بازار محلي، منطقه‌‌اي، ملي و مخصوصاً بين‌‌المللي توسط نهادها و گروه‌‌هاي مربوطه.


٣ -معرفي پتانسيل‌‌ها، ظرفيت‌‌ها، توانمندي‌‌ها و نيازمندي‌‌هاي نهادها و گروه‌‌ها به منظور هم‌‌افزايي، هم‌‌پوشاني و جلوگيري از موازي‌‌كاري


٤- ارائه‌‌ی مشاوره‌‌هاي روانشناسي، حقوقي، مددكاري، شهرسازي و اجتماعي لازم.


٥- آشنايي با صورت‌‌جلسات، مصوبات، آئين‌‌نامه‌‌ها و قوانين مربوط با اين حوزه و سعي بر اجرائي نمودن هر چه بيشتر محتويات اين موارد از جمله آئين‌‌نامه‌‌ي ساماندهي متكديان (مصوبه هشتاد و دومين جلسه‌‌ي شوراي عالي اداري) و سعي بر تصويب موارد لازم و جديد.


٦- تحكيم بنيان خانواده با ارائه‌‌ي مشاوره و راهكارهاي نوين و مصون نگه داشتن كانون گرم خانواده.


٧- ساماندهي متكديان اتباع خارجي، بي‌‌سرپرستان و بيماران رواني و … ايجاد اردوگاه‌‌هاي خاص براي ايشان و اسكان آنها با تجهيزات كامل يا شناسايي و معرفي اردوگاه‌‌هاي موجود و اعتمادسازي براي آنها به منظور جلب حمايت براي ايشان.


٨- اعتمادسازي نسبت به سازمان‌‌هاي مردم‌‌نهاد از جمله مؤسسات خيريه، كميته‌‌ي امداد و سازمان بهزيستي به منظور فرهنگ‌‌سازي كمك به اين گروه‌‌ها يا نهادها به جاي كمك مستقيم به متكديان.


٩- آموزش الگوي عمل‌‌هاي خير و جايگزينیِ آن به جای كمك مستقيم به متكديان؛ از جمله همكاري با گروه‌‌هاي خيريه در برگزاري جشن‌‌ها كه علاوه بر نشاط، بار آموزشي نیز براي درمان يا پيشگيري داشته باشد يا همكاري در برگزاري كارگاه‌‌های آموزشي و يا قرار دادن قفسه‌‌هاي مهرباني در محل كسب و كار و ….


١٠- آموزش نحوه‌‌ي اخذ مجوز سازمان‌‌های مردم‌‌نهاد و ترغيب افراد به كسب اين مهم؛ همچنین کمک به شکل‌‌گیری فرهنگ ایجاد سازمان‌‌های مردم‌‌نهاد يا همكاري با آن‌‌ها.


١١- پيشگيري و درمان آسيب‌‌هاي اجتماعي و ايجاد عزم ملي بين هم‌‌وطنان و مسئولان.


١٢- تبليغات و آموزش هوشمند.


١٣- زنده كردن روحيه‌‌ي عزت نفس، اعتماد به نفس، نخبه‌‌پروري و بسترسازي‌‌هاي لازم براي نخبه شدن افراد و استفاده از طرح‌‌هاي نوآورانه در تمامي مسير اصلاح.


١٤- طرح ساز و كار تكامل‌‌يافته : شناسايي، برنامه‌‌ريزي و هدفمند نمودن اماكن، رويدادها و افراد جامعه؛ ايجاد طرح‌‌هاي نوين و رفع اشكال از طرح‌‌هاي گذشته و يا در حال اجرا و ايجاد تكامل در روند اجرايي آن‌‌ها؛ حذف نمودن بعضي طرح‌‌ها و ايجاد رابطه‌‌ي هوشمند بين اين طرح‌‌ها با رويكرد پايدار، جامع، فراگير، نافذ و آسان‌‌سازی اجرای آن‌‌ها؛ ساز و كار محور نمودن فعاليت‌‌ها به جای طرح محوری.


١٥- شناسايي شبكه‌‌هاي اجرائي موجود و برنامه‌‌ريزي براي آن‌‌ها و جاري نمودن طرح‌‌ها در اين شبكه‌‌ها از جمله آموزش و پرورش، اصناف و ….


١٦- تقویت اقدامات سلبی مخصوصاً براي سركردگان تيم‌‌هاي تكدي‌‌گري حرفه‌‌اي و تكدي‌‌گري پوششي و نیز بيان و نشر جنبه‌‌ي جرم ‌‌ناسي تكدي‌‌گري.


١٧- بيان انواع، علل و ساز و كار ايجاد تکدی‌‌گری و اعلام راه‌‌حل‌‌هاي برطرف‌‌سازي آن از سویی و تشريح دست‌‌هاي پشت پرده‌‌ي تكدي‌‌گري براي افراد جامعه از سوی دیگر.


١٨- ترويج فرهنگ وقف و انفاق مبتني بر ارزش‌‌هاي اسلامي، انساني و ملي و نیز ايجاد موج حركت‌‌هاي خيرِ مردمي و نکوهش تكدي‌‌گري از ديد اسلام و تأكيد اسلام بر خودسازي و عزت نفس.


١٩- تعيين دستگاه متولي و پاسخگو در مورد جمع‌‌آوري (شهرداري‌‌ها) ، رسيدگي (وزارت كشور و سازمان بهزيستي) ، اسكان (شهرداري ها) ، بهداشت (وزارت بهداشت) ، آموزش رسمي (آموزش و پرورش) ، آموزشي غيررسمي و مهارت‌‌آموزي (سازمان آموزش فني و حرفه‌‌اي كشور) ، اشتغال (وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي) و … .


٢٠- استفاده از الگوهاي موفق در اين حوزه؛ به عنوان مثال، الگوي موفق شهر تبريز كه موجب گرديده اين شهر به شهر بدون گدا شهره گردد، يا الگوي كشورهاي توسعه‌‌يافته مثل سوئيس كه به ازاي هر پنجاه نفر يك سازمان مردم‌‌نهاد دارند! به گونه‌‌اي كه افراد در اين كشورها يا عضو سمن‌‌ها هستند يا خودشان سمن (سازمان مردم نهاد) دارند يا الگوهاي ابر ngo هاي مؤفق در اين كشورها مثل NA ، SA ، OA و … . دستگاه‌‌هاي جمع‌‌آوري مواد دور ريختني در اين كشورها در ازاي گرفتن مواد بازيافتي، تيكت خريد مي‌‌دهند؛ البته ما مي‌‌توانيم تيكتي بدهيم كه فرد بتواند به وسيله‌‌ي آن از فروشگاه‌‌هاي اينترنتي محصولاتی برای افراد آسيب‌‌ديده خريداري نمايد. باید تلاش کنیم الگوهاي موفق همياري، هم‌‌پايگي، هم‌‌تواني، تهاتر و …. را بر بستر ديجيتال بياوريم.


يادمان باشد موارد ذكر شده باید همراه با نشاط اجتماعي باشد؛ به عنوان مثال، بوستان تفريحي با رويكرد علمي راه‌‌اندازي نمائيم يا به كافه‌‌ها رويكردهاي فرهنگي تزریق کنیم، مثل كافه سينما، كافه كارآفريني، كافه كتاب يا … و از همه مهم‌‌تر به هر رويداد يك پيوست فرهنگی برای كاهش تكدي‌‌گري ضمیمه کنیم تا همواره بتوانیم در کاهش و رفع آسيب‌‌هاي اجتماعي و تکدی‌‌گری پیشرو باشیم.



*انتشار این یادداشت در « این‌‌صدا » لزوماً به معنای تأیید کامل محتوای متن و مقصود نگارنده نیست.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 1 در انتظار بررسی : 1 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.